Dane publikowane przez Eurostat pokazują, że w Unii Europejskiej dominującą formą zamieszkania pozostaje własność. Około dwie trzecie mieszkańców UE żyje we własnym domu lub mieszkaniu, natomiast pozostali korzystają z najmu. Ta średnia nie oddaje jednak rzeczywistego obrazu, bo między poszczególnymi państwami występują bardzo duże rozbieżności.
Standardy na wschodzie i zachodzie kontynentu
W krajach Europy Środkowo-Wschodniej posiadanie mieszkania jest najczęściej spotykanym modelem. Rumunia, Słowacja, Węgry czy Polska należą do państw, w których zdecydowana większość mieszkańców jest właścicielami lokali. Wynajem ma tam charakter uzupełniający i dotyczy głównie osób młodych, studentów lub tych, którzy zmieniają miejsce zamieszkania ze względów zawodowych.
W Europie Zachodniej sytuacja wygląda odmiennie. W Niemczech ponad połowa ludności mieszka w wynajmowanych czterech ścianach, wysoki udział najmu notowany jest również w Austrii i Danii. W tych krajach jest ona stabilną formą zamieszkania, często długoterminową, opartą na jasno określonych zasadach i silnej ochronie praw lokatorów.
Miasta sprzyjają najemcom
Struktura własności wyraźnie zmienia się w zależności od miejsca zamieszkania. Na obszarach wiejskich dominują domy jednorodzinne będące mieniem mieszkańców. W miastach, zwłaszcza w dużych aglomeracjach, znacznie częściej spotykany jest najem. Wysokie ceny zakupu oraz ograniczona dostępność gruntów sprawiają, że własne lokum staje się tam trudniejsze do osiągnięcia.
Metraż i wielkość gospodarstw domowych
Kraje o wysokim udziale właścicieli charakteryzują się zazwyczaj większą liczbą osób w jednym gospodarstwie domowym i mniejszą liczbą pokoi przypadających na osobę. Tam, gdzie silny jest rynek, częściej występują mniejsze gospodarstwa oraz większa elastyczność w dostosowaniu metrażu do aktualnych potrzeb życiowych.
Przeludnienie i rosnące koszty
Choć skala przeludnienia mieszkań w UE stopniowo maleje, problem ten nadal częściej dotyczy krajów o dominującym modelu własnościowym. Rosnące koszty energii, remontów i utrzymania nieruchomości dodatkowo obciążają budżety domowe. W wielu przypadkach to właśnie koszty, a nie preferencje, decydują o wyborze między kupnem a wynajmowaniem.
Dane portalu pokazują również, że zmiany demograficzne mają coraz większy wpływ na strukturę zamieszkania. Starzenie się społeczeństw, mniejsza liczba osób oraz mobilność zawodowa sprzyjają rozwojowi najmu, zwłaszcza w metropoliach. Jednocześnie w krajach o silnym przywiązaniu do własności nieruchomości model ten nadal pozostaje dominujący.
Dwa modele jednej Europy
Europejskie mieszkalnictwo funkcjonuje dziś w dwóch równoległych modelach. Własność dominuje tam, gdzie ważna jest stabilność i długoterminowe związanie z miejscem zamieszkania. Najem rozwija się tam, gdzie liczy się elastyczność i mobilność. Wyniki jasno pokazują, że oba podejścia będą współistnieć, odzwierciedlając różnorodność społeczną i gospodarczą Europy.
